Uit het geheime dagboek van Pieter van de Graaf

Lief dagboek,

Wat is gezond leven toch moeilijk! Zoals je weet eet ik iedere dag twee stuks fruit, let ik op bij wat ik eet, sport ik regelmatig en rook ik niet. Maar ja, een glas overheerlijke rode wijn met een stukje oude kaas vind ik ook zo lekker. Zelfs ik loop niet altijd aan een lekkere kroket in ons bedrijfsrestaurant voorbij. En juist ik heb hier zo belerend over geschreven: het voelt soms een beetje dubbel.

Ook ben ik degene die de opdrachtgevers van AAFM dikwijls adviseert een vitaliteitsplan op te stellen. De verantwoordelijkheid voor een gezonde dosis vitaliteit ligt namelijk niet alleen bij de medewerker. Wat denk je van het facilitair management, de directie of de afdeling HR. Het opstellen van zo’n plan is echter een hele klus, vitaliteit gaat immers verder dan eten en drinken in de werkomgeving alleen.

Wanneer is iemand eigenlijk gezond genoeg? Zoals je weet, lief dagboek, ben ik de 40 gepasseerd. Vier jaar geleden heb ik de keuze gemaakt minder te willen wegen. Dit is mij gelukt, ik ben toen 30 kilo afgevallen, simpelweg door gezonder te eten en meer te bewegen. Maar ja, ik weeg nog steeds 100 kilo. Volgens de richtlijnen van het voedingscentrum heb ik nog steeds overgewicht en moet ik nog ongeveer 15 kilo afvallen. Wow! Maar gaat mij dit nog wel lukken? Het wordt ook steeds lastiger om af te vallen: na je veertigste is het moeilijker op gewicht te blijven, je lichaam verandert. De risico’s van overgewicht zijn echter geen goed alternatief. Tijd voor (nog meer) actie dus maar weer?

Ik heb, zonder dat jij dit wist lief dagboek, eens navraag gedaan over wat ik nu het beste kan doen. Dit deed ik bij personen die zich dagelijks met gezondheid en eten bezighouden. Dit is wat zij vinden:

Chef-kok en goede bekende Rik van der Schaft van Van der Schaft Culinair zei mij het volgende: “Hé Pieter, ook ik heb niet het ideaal gewicht volgens deze richtlijnen. Ook ik sport veel en eet gevarieerd. Iets dat ik erg belangrijk vind. De stress van lijnen is toch ook niet ideaal! Ik zit lekker in mijn vel en ben nooit ziek, daar is ook wat voor te zeggen toch? En weet je wat heel belangrijk is? Weet wat je eet, zonder al te veel toevoegingen. Eet vooral puur, vers, duurzaam en gevarieerd!”

Petra Ligtvoet is voedingskundige bij Albron. En dit is wat zij mij vertelde: “Het is een goed idee om je gewicht te vergelijken met de richtlijnen, Pieter. Als je daar naar kijkt, zou er inderdaad actie nodig zijn. Maar een richtlijn moet je altijd combineren met je persoonlijke situatie. Nu snel meer afvallen en daarna weer terugvallen omdat het toch wat te hoog gegrepen was werkt echt niet mee aan je gezondheid. Kijk regelmatig even kritisch naar je voeding en beweging; wat kan er nog beter? En dit kunnen gewoon kleine dingen zijn. Misschien wat vaker naar een collega toelopen op kantoor? Of iets meer groente en iets minder vlees door dat heerlijke éénpansgerecht?

Ik heb deze vraag ook voorgelegd aan Elsbeth Spakman, revalidatiearts: “Het is waar dat overgewicht risico’s met zich meebrengt. Het is echter te kort door de bocht om alleen naar het gewicht te kijken en niet naar ‘de mens achter het gewicht’. Iemands stijl van leven is minstens zo belangrijk. Is het altijd zo dat dunne mensen voldoende bewegen of gezond eten in vergelijking met dikke mensen?

Uit onderzoek aan het Amerikaans Center for Disease Control en het National Cancer Institute blijkt dat je met licht overgewicht, BMI tussen 25 en 30, 6% minder kans hebt op vroegtijdig overlijden dan iemand met een gezond gewicht. Bij een BMI van boven de 35 stijgt de kans op een vroegtijdige dood wel meteen met 29%. De verklaring die de onderzoekers hebben voor hun resultaten zijn: 1. als je overgewicht hebt sta je vaker onder controle bij de dokter, 2. een beetje lichaamsvet heeft een gunstig effect op hart en bloedvaten en 3. voordeel van reserve onder bepaalde omstandigheden. Wat ik als arts minstens zo belangrijk vind als lichamelijke gezondheid is iemands geestelijke gezondheid. Wordt hier niet te snel aan voorbijgegaan? Van continu diëten wordt iemand hoogst waarschijnlijk niet gelukkiger. Belangrijker is dan mijns inziens mensen bewust te maken van een gezond leef-en eetpatroon, ook als dit niet leidt tot verdere gewichtsreductie.”

Nou lief dagboek, dit had ik niet verwacht! Ik ben dus gezond genoeg, want ik voel me gezond en zit lekker in mijn vel. Oké, ik ben aan de zware kant en zou nog verder kunnen afvallen. Misschien moet ik dit ook nog wel doen. Maar dan wel via de weg der geleidelijkheid en op een manier die goed voelt. Laten we proberen volgend jaar rond deze tijd 5 kilo minder te wegen, dat zou mooi zijn. Maar waar zijn dan eigenlijk de richtlijnen van het voedingscentrum op gebaseerd? Dat is dan nog wel een vraag die ik heb. Misschien kan ik dat in de komende periode nog eens uitzoeken. Nu ga ik sporten!